Beste waterfilter: welke past bij jouw kraanwater?

Kraanwater is in Nederland veilig, dus een waterfilter is een voorkeur en geen noodzaak. Wil je er toch een, dan adviseren wij de Brita Marella Cool met MAXTRA PRO. Minder geschikt als je geen onderhoud wilt: het filter moet na 150 liter of 4 weken vervangen worden, en een filter dat te lang blijft zitten kan je water slechter maken in plaats van beter.

Milieu Centraal is er duidelijk over: in een artikel over schoon drinkwater noemen ze een waterfilter aanschaffen zonde van je geld, omdat de drinkwaterkwaliteit in Nederland al aan de wettelijke regels voldoet. Wij schrijven deze gids voor wie het toch wil, en zeggen er daarom bij waarvoor het wel en niet helpt.

Waarom je een filter wilt

Reden één is smaak. Brita noemt voor de MAXTRA PRO smaakverstorende stoffen en chloor. Wij kunnen niet voor je beoordelen of je kraanwater anders smaakt; dat is een persoonlijke voorkeur. Nederlandse waterbedrijven gebruiken volgens KWR geen chloor als desinfectie, dus een filter dat vooral chloor aanpakt, zoals de Philips AWP3703, levert in Nederland weinig op.

Reden twee is kalk. De Marella Cool vermindert volgens Brita kalk. Maar Milieu Centraal schrijft dat hard water bijna nergens uit de kraan komt. Heb je last van kalk in je waterkoker, dan los je dat beter op met ontkalken. Wie een waterkoker zoekt, vindt die in onze gids over waterkokers.

Reden drie is PFAS. Daar lopen de meningen uiteen, en wij houden ze naast elkaar. Het RIVM geeft een wettelijke norm van 100 nanogram per liter voor 20 PFAS, en een strengere adviesrichtwaarde van 4,4 nanogram per liter als PFOA-equivalenten. Volgens het RIVM is water uit oppervlaktewater gemaakt vaker hoger in PFAS dan water uit grondwater. Rijksoverheid schrijft dat je gewoon water uit de kraan kunt drinken. Brita claimt dat de MAXTRA PRO PFAS vermindert en dat het getest is op PFOS en PFOA volgens NSF/ANSI 53. Radar schrijft dat RIVM en KWR een PFAS-filter thuis niet nodig vinden, terwijl een filterfabrikant (OKIDO Water) het tegendeel zegt. KWR twijfelt ook aan de werking van consumentenfilters op PFAS: volgens Radar kan actieve kool eerder opgenomen PFAS weer afgeven en kunnen er bacteriën groeien. Wil je toch minder PFAS in je eigen glas, dan is de claim van Brita de reden om een filter te kiezen; een noodzaak is het volgens RIVM en KWR niet, en de werking is niet onomstreden. Wil je PFAS in je keuken ook elders beperken, lees dan pannenset zonder PFAS.

Een kan of een kraanfilter

Een kan, zoals de Marella Cool en de Marella XL, filtert wat je erin giet en past in de koelkastdeur. Dat is meteen het nadeel: je moet vullen en wachten. Per vulling krijg je 1,4 liter bij de Cool en 2,0 liter bij de XL. Het filter gaat 150 liter of 4 weken mee, wat eerst komt.

Een kraanfilter, zoals de Brita ON TAP Pro V-MF en de Philips AWP3703, zit op de kraan. Je vult direct een glas en hoeft niet op een kan te wachten. De ON TAP gaat volgens Brita 600 liter of ongeveer 4 maanden mee. De Philips-patroon gaat 1.000 liter mee en een teller herinnert je aan het vervangen. Let op de kraan: de ON TAP is niet geschikt voor vierkante, ovale of sensorkranen, en alleen voor koud water. De Philips werkt met 5 tot 38 °C en heeft een stand voor ongefilterd water om af te wassen.

Wat een filter niet doet

Een filter maakt je water niet automatisch schoner. Dat is een belangrijk punt. KWR schrijft dat bacteriën en andere dingen in een filter kunnen groeien als je het niet goed onderhoudt, en dat de kwaliteit van je water dan slechter wordt in plaats van beter. Ook Milieu Centraal waarschuwt dat de waterkwaliteit zelfs slechter kan worden door bacteriën op het filter.

Brita zegt dat de ON TAP 99,99 procent van de bacteriën tegenhoudt. Dat is een fabrikantclaim en geen reden om het filter langer te laten zitten dan voorgeschreven.

Voor lood geldt hetzelfde voorbehoud. KWR schrijft dat filters een tijdelijke oplossing kunnen zijn, maar dat er geen filters met een Kiwa-keurmerk voor loodverwijdering zijn en dat het beter is de loden leiding te vervangen. Heb je een oud huis met loden leidingen, laat dat dan vervangen in plaats van er een filter achter te zetten.

Waarom geen osmose in deze gids

Omgekeerde osmose is een ander soort apparaat dan een kan of kraanfilter: een systeem onder de gootsteen dat water onder druk door een membraan perst. Volgens fabrikant Waterdrop houdt dat tot 99 procent van de opgeloste stoffen tegen, inclusief 98 procent van calcium en magnesium. Dus ook de mineralen. Een traditioneel systeem verspilt volgens dezelfde bron meer water dan het zuivert, en een onderbouwmodel vraagt aanpassingen aan je leidingen.

Voor kraanwater dat in Nederland al aan de wettelijke normen voldoet, vinden wij dat een stap te ver. We hebben bovendien op bol.com geen osmosesysteem van een bekend merk met openbare specificaties gevonden dat we hier kunnen vergelijken. Zodra we zo’n model wel vinden, voegen we het toe.