Beste koffiebonen: welke passen bij je machine?

Voor je koffiemachine adviseren wij de illy Classico koffiebonen. Minder geschikt als je een donker gebrande boon met Robusta erin zoekt, want illy geeft 100 procent Arabica en een gemiddelde branding aan. Koffiebonen kies je verder op twee dingen: hoe sterk de smaak moet zijn, en wat een kilo kost. Alle andere eigenschappen die op een verpakking staan, zijn gevolg van die ene keuze tussen Arabica en Robusta.

Arabica, Robusta en de prijs per kilo

De prijs per kilo is de duidelijkste lijn in deze lijst. Aan de ene kant staat de Kaldi Blend op € 31,95 per kilo, aan de andere kant de Colombia op € 43,00. Dat is een verschil van een bijdrage van een derde, en het zit in de bonen zelf, niet in de verpakking.

Die prijs per kilo vertelt je ook iets over de samenstelling. Robusta is doorgaans goedkoper dan Arabica, en daarom staat hij in een blend. Kaldi schrijft bij de Kaldi Blend dat er Arabica én Robusta in zit, met een variëteit die Kaldi lokaal selecteert en Robusta. Bij de vier andere modellen in deze lijst staat 100 procent Arabica.

Dat is geen kwestie van beter of slechter. Volgens Kaldi geeft Robusta meer body: bij de Kaldi Blend schrijft Kaldi dat de bitterheid nadrukkelijk aanwezig is en het profiel bepaalt, en bij de donkere bonen van andere merken hoef je niet te zoeken naar hetzelfde effect.

Branding en smaak

Branding is de tweede lijn. In deze lijst staan de Peeze Amora en de Kaldi Blend op donker, de Barista’s Choice en de Colombia van Kaldi op medium, en de illy geeft zelf een gemiddelde branding met een intensiteitsniveau van 5 van de 9. Bij de Peeze Amora staat een intensiteit van 4 van 5.

De regel die daarbij hoort is niet ingewikkeld: donker gebrand betekent meer warmte tijdens het roosteren, dus meer bittere en rookerige tonen. Voor espresso met veel melk past dat goed; voor een filterkoffie of een espresso zonder melk is medium meestal prettiger.

De smaakomschrijvingen lopen uiteen, en niet elke bron zegt hetzelfde: de illy noemt karamel, sinaasappelbloesem en jasmijn, Peeze pure chocolade, nootmuskaat en citrus, en Kaldi schrijft bij de Colombia over sinaasappel, witte druif en macadamia. Dat is een indicatie, geen garantie; het verschil tussen hetzelfde merk in een andere brandgraad is vaak groter dan het verschil tussen twee merken.

Voor welke drank

Elke fabrikant of verkoop noemt per model welke dranken geschikt zijn, en dat is handiger dan de merknaam. Illy schrijft dat Classico ideaal is voor mokkapotten, filterkoffie, espresso en lungo; Peeze noemt bij de Amora espresso, café crème en cappuccino; Kaldi beschrijft bij alle drie de modellen een profiel voor espresso, cappuccino en americano.

Met melk is een donker gebrande blend meestal de praktische keuze: de melk dempt de bitterheid en de body vult de kop. Zonder melk wil je eerder medium, en dan is de illy of de Colombia de veilige keuze.

Hoeveel koop je

De verpakkingen in deze lijst lopen van 250 gram tot 1000 gram. Een huishouden dat dagelijks twee koffies maakt, verbruikt met een gemiddelde kop van 15 gram ongeveer een kilo per maand. Dat betekent dat een pakket van 1000 gram ongeveer een maand meegaat, en dat je rekening moet houden met het aroma dat je verliest na het openen.

Illy schrijft daarover het meest concreet: buiten bereik van licht en warmte bewaren en na opening bij voekeur in de koelkast. Bij Kaldi en Peeze staat op de productpagina geen bewaarvoorschrift, dus daar laten wij het open.

Wat de specificaties niet zeggen

Vier van de vijf modellen geven geen roostdatum of houdbaarheidsdatum op. Dat is niet per onachtzaam; het is de standaard in de branche, en het betekent dat je moet afgaan op de verpakking en op de geur. Verse bonen geven meer aroma dan bonen die al een half jaar openstaan, en dat verschil hoor je eerder dan je het proeft.

Kijk ook naar de verpakking als je van smaak wisselt. Een halve kilo of een kwart kilo is sneller op dan een hele kilo, en dat scheelt aroma. Wie zeker weet dat hij blijft bij dezelfde bon, neemt de kilo.

Een proefpakket is een goed begin

Als je niet weet of je Arabica of Robusta wilt, of welke brandgraad, is het rationeelst om een kleinere verpakking te kopen. In deze lijst is dat het makkelijkst bij de Peeze Amora: 250 gram voor € 9,15, en Peeze levert dezelfde bon ook per 1000 gram voor € 35,11. Bij Kaldi staat de Colombia als 500 gram voor € 21,50.

Een week lang twee bonen naast elkaar zetten en dezelfde dag uit dezelfde bonen maken, is het enige wat je overtuigt. Smaak verschilt per dag, en dat is precies waarom het etiket je niet kan vertellen welke je beter vindt.

Twijfel je tussen kwaliteit en prijs? Lees dan onze vergelijking en kijk ook in de gids over koffiemolens.