Vast of dynamisch energiecontract?

Neem een dynamisch contract alleen als je een slimme meter hebt en je wasmachine, vaatwasser of auto echt op de daluren kunt zetten. Kun je dat niet, dan neem je het risico dat de ACM noemt: een energierekening die in de winter hoger is dan in de zomer.

Wat een dynamisch contract precies is

De Autoriteit Consument en Markt schrijft dat het om contracten gaat waarbij de tarieven voor elektriciteit en gas direct gekoppeld zijn aan de prijzen op de spotmarkt, ook wel de day ahead markt genoemd. Dat betekent volgens de ACM dat de prijzen een dag van tevoren bekend zijn. De prijs voor elektriciteit kan van uur tot uur verschillen, voor gas wordt de prijs per dag vastgesteld.

De ACM legt ook uit waarom het bestaat. Leveranciers met vaste prijzen rekenen volgens de ACM bovenop de inkoopprijs risico-opslagen, zodat ze het contract na kunnen houden als de energieprijzen stijgen. Bij een dynamisch contract loopt de leverancier minder risico, en volgens de ACM hoeft de consument dus alleen de uurprijs en de dagprijs te betalen.

Dat klinkt gunstig, en in theorie is het dat. De vraag is of jij kunt inspelen op die uren.

De vraag die de keuze bepaalt

De ACM zegt iets belangrijks over de voorlichting: aanbieders van dynamische prijscontracten moeten consumenten duidelijk toelichten dat de energierekening in de winter hoger is dan in de zomer. Consumenten moeten dan kunnen bepalen of ze dat risico willen lopen, en of ze het kunnen betalen als de tarieven omhoog gaan.

Dat is het punt. Je hebt geen prijszekerheid, en je bespaart alleen als je daadwerkelijk op de goedkope momenten verbruikt. Wie ’s avonds om zeven uur de vaatwasser aanzet, haalt weinig uit dat verschil.

Volgens de informatiesite die de ACM noemt liggen de stroomprijzen gemiddeld het laagst tussen 12.00 en 16.00 uur en in de nacht tussen 02.00 en 06.00 uur. Dat zijn precies de uren waarop je zelf wakker bent of juist slaapt.

Hoe vaak komt dit voor

Volgens Milieu Centraal had 7% van de huishoudens in december 2025 een dynamisch contract. 39% had een variabel contract en 54% een contract met vaste tarieven. Die variabele dekking is dus ruim vijf keer zo groot, en die verandert volgens Milieu Centraal per half jaar, per kwartaal of per maand, afhankelijk van het contract.

Wat het kost om over te stappen

Een slimme meter is volgens de informatiesite dynamische-energieprijzen.nl van de ACM altijd nodig voor dynamische energieprijzen. Heb je die niet, dan is de vraag niet beantwoord.

Verder zit er een inkoopvergoeding in. Volgens Milieu Centraal betaal je bij dynamische contracten vaak 1 tot 2 cent inkoopvergoeding, en dat staat in je energiecontract. Volgens Milieu Centraal betaal je die vergoeding trouwens ook bij vaste en variabele contracten, maar dan zit die al in de prijs verwerkt.

Milieu Centraal wijst op één valkuil: sommige energiebedrijven adverteren met het lage kale prijs per kWh. Daar komt dan altijd de energiebelasting en de btw nog bij. Kijk dus naar de prijs met belasting en btw erbij.

Zonnepanelen veranderen de rekensom

Wie zonnepanelen heeft, moet het spiegelbeeld doen. Volgens Milieu Centraal lever je vaak stroom terug op momenten dat de stroomprijs laag is, en dat de prijs soms zelfs negatief is. Terugleveren op dat moment kost dan geld. Milieu Centraal schrijft dat het daarom soms beter kan zijn om je zonnepanelen tijdelijk uit te zetten.

Daar komt de salderingsregeling bij. Volgens de Rijksoverheid stopt die per 1 januari 2027. Tot en met 31 december 2026 kun je je opgewekte elektriciteit jaarlijks wegstrepen tegen je verbruik, zonder daarover belasting te betalen. Er moet wel een vergoeding zijn voor het overschot. Vanaf 2027 krijg je een vergoeding per teruggeleverde kWh, en die moet volgens de Rijksoverheid tot 2030 minimaal 50% van het kale leveringstarief zijn.

Dat betekent dat de terugverdientijd van zonnepanelen na 2027 langer kan worden. De Rijksoverheid schrijft zelf dat zonnepanelen gemiddeld 25 jaar meegaan en dat ze zich volgens de Rijksoverheid zowel voor als na het einde van de salderingsregeling terugverdienen. De termijn wordt dus niet een reden om niets te doen.

Wanneer een vast contract de betere keuze is

Er zijn situaties waarin je niet hoeft te kiezen. De Rijksoverheid en Milieu Centraal wijzen er samen op:

• Je gaat binnen een jaar verhuizen. Dan is de opzegboete van een vast contract een risico, en volgens Milieu Centraal moet je mogelijk een opzegboete betalen als je contract nog loopt.
• Je hebt geen slimme meter en wilt er ook geen. Dan valt dynamisch af.
• Je hebt een laag verbruik en wilt niet elke maand je rekening controleren. Bij een laag verbruik is het absolute verschil per uur klein, en de moeite van het plannen weegt dan niet op.
• Je wilt een voorspelbaar bedrag. Een vast contract geeft volgens Milieu Centraal een stabiel tarief, en dat is voor sommige huishoudens de belangrijkste eigenschap.

Waar je op moet letten bij het afsluiten

De ACM schrijft dat alle leveranciers verplicht zijn een consument die een contract wil afsluiten een aanbod op maat te doen, zodat het voor de consument duidelijk is wat hij gaat betalen. Voor dynamische prijscontracten voegt Energie-Nederland daaraan toe dat leveranciers een keer per maand volgens een vaste methode een verwachte inkoopprijs voor de komende twaalf maanden berekenen.

Volgens de ACM kun je dan contracten met dynamische prijzen van verschillende leveranciers op basis van je eigen jaarverbruik met elkaar vergelijken. Dat is het verschil met de kale uurprijs, die op zichzelf niet zegt wat je gaat betalen.

Vergelijk dus de verwachte jaarprijs, niet de uurprijs. En kijk daarbij naar de vaste kosten van de leverancier, want volgens Milieu Centraal rekent het ene bedrijf hogere vaste kosten met lagere kosten per kWh, en het andere omgekeerd.

Bronnen

De cijfers, bedragen en regels in dit artikel komen uit deze bronnen. Standaarden: geraadpleegd op 30 september 2026.

• ACM: afspraken over energiecontracten met dynamische prijzen (15 december 2021)
• Dynamische energieprijzen: hoe werkt het, de informatiesite die de ACM in zijn publicatie noemt
• Milieu Centraal: energiecontracten, welke zijn er (laatst gewijzigd 21 augustus 2026)
• Milieu Centraal: kosten en opbrengst zonnepanelen, terugleververgoeding (laatst gewijzigd 10 september 2026)
• Rijksoverheid: salderingsregeling stopt in 2027