Beste slimme stekker: welke past bij je apparaten?

Wil je apparaten schakelen die echt wat verbruiken, dan adviseren wij een model waarop 16 A staat. De Tapo P115 in deze gids geeft 3680 W op en heeft een energiemeter, dus je ziet ook wat het aangesloten apparaat verbruikt. Minder geschikt is dat model als je alleen 5 GHz-wifi in huis hebt, want TP-Link geeft 2,4 GHz op, en ook voor buiten, want tegen water is deze stekker niet beschermd. Wil je vooral lampen schakelen binnen een bestaand Philips Hue-systeem, dan is de Hue Smart plug de logische keuze, maar die haalt met 2300 W ruim de helft.

Het verschil zit in drie dingen: hoeveel vermogen er doorheen mag, of je het verbruik kunt zien, en of het apparaat tegen water kan.

De rekensom die je zelf kunt maken

Een gewoon Nederlands stopcontact zit op 230 volt en hangt aan een groep die meestal door een automaat van 16 ampère wordt beveiligd. Volgens tink is vermogen spanning keer stroom: 230 bij 16 is 3.680 watt. Dat getal is de limiet van de hele groep, dus daar horen twee dingen bij.

Eén: die grens geldt per groep, niet per stopcontact. Aan één groep kunnen meerdere stopcontacten hangen. Zet je een kachel van 2.000 watt op een slimme stekker in de woonkamer en staat de stofzuiger van 1.400 watt op hetzelfde circuit, dan zit je volgens tink op 3.400 watt en tikt de automaat mee.

Twee: niet elke slimme stekker haalt die 16 ampère. Tink noemt in hun stuk zes ampère als verschil tussen sommige modellen, en dat is 1.380 watt. Wie een Hue Smart plug koopt om een elektrische kachel van 2.000 watt te schakelen, zit volgens hen op 87 procent van de maximale belasting, urenlang achter elkaar.

Dat is precies het scenario waarin een relais het begeeft. Tink schrijft dat slimme stekkers zelden langzaam doorbranden en meestal doodgaan op het moment dat ze inschakelen, als twee contacten tegen elkaar klappen en er een vlamboogje overspringt.

Twee verschillende getallen op de doos

Kijk bij het vergelijken naar twee cijfers, niet naar één. Op de doos van een slimme stekker staan volgens tink een aantal ampères en een aantal watt. Twee modellen die er identiek uitzien kunnen volgens hen makkelijk 1.400 watt verschillen.

In deze gids zie je dat verschil terug. De Tapo P115 geeft volgens TP-Link 16 A en 3680 W op. De Tapo P110 geeft 15 A op, voor algemeen gebruik, plus 1/6 pk motor. De Hue Smart plug geeft 2300 W op. De Tapo P300 geeft 2300 W bij 10 A, maar dat is geen losse stekker: het is een stekkerdoos met drie afzonderlijk bedienbare stopcontacten en drie USB-poorten, waarvan één USB-C met 18 W. Die 10 A geldt voor de hele doos. Omdat zo’n doos een ander apparaat is dan een stekker, staat hij niet in de tabel.

Over de tijd die je ze aanhoudt zegt tink nog iets bruikbaars: alles wat langer dan een uur achter elkaar draait, houden ze onder ongeveer 70 procent van de opgegeven limiet. Voor een 16 A-model komt dat neer op zo’n 2.500 watt, voor een 10 A-model op ongeveer 1.600 watt.

Wat je beter niet aansluit

Niet alles hoort op een slimme stekker, ook als het vermogen op papier past. Tink noemt expliciet:

• Elektrische kachels en straalkachels. Tink raadt ze af en wij volgen dat: een verwarmingselement dat aanzet terwijl er iets overheen hangt, wil je niet op een schakelbare stekker.
• Wasdrogers, vaatwassers en wasmachines. Stroom eraf halen halverwege een cyclus levert volgens hen vooral een halfgewassen was op.
• Koelkasten en vriezers, want volgens hen kan een verkeerde spraakopdracht de koeling een nacht uitzetten.
• Airco’s, ovens en microgolfovens.
• Medische apparatuur, zoals een CPAP of een zuurstofconcentrator.

Waar een slimme stekker volgens tink wél goed werkt: lampen en schemerlampen, kerstverlichting, je tv- en mediahoek, laders en laadstations, ventilatoren, luchtreinigers en al het sluipverbruik dat ’s nachts toch niemand nodig heeft.

Inschakelstroom

Het hoogste verbruik is niet het probleem, zegt tink, maar de piek op het moment dat je het aanzet. Een apparaat met een motor (een koelkastcompressor, een pomp, een stofzuiger, elektrisch gereedschap) trekt bij het opstarten een veelvoud van de normale stroom, omdat de rotor eerst op snelheid moet komen.

Wat telt is dus het aantal schakelacties, niet het verbruik per keer. Schakel je een motor vaak aan en uit, dan krijgt het relais telkens een nieuwe schakelactie erbij op het moment dat de piek komt. Als referentiepunt: Philips geeft voor de Hue Smart plug 10.000 schakelacties op. Schakel je minder vaak, dan is de kans dat haar limiet bereikt wordt volgens tink kleiner.

Buiten is een ander verhaal

Een gewone slimme stekker heeft IP20 volgens tink: bestand tegen vingers, niet tegen water. In een tuin of op een balkon heb je dus een model nodig dat daarvoor gebouwd is. Tink rekent daarbij expliciet af dat een binnenstekker in een plastic zakje onder de dakrand ook geen oplossing is, want er ontstaat juist condens in dat zakje.

De Tapo P410M heeft IP54 volgens TP-Link. De fabrikant schrijft dat hij daarmee bestand is tegen regen, sneeuw en hitte, met een gebruiksbereik van -20 tot 50 graden. Dat is een ander model dan een tuinlamp kopen met een sensor erin: die sluit je gewoon aan, terwijl een stekker ernaast ook stroom kan meten.

Let op het verschil tussen IP54 en waterdicht zijn. Dat IP54 zegt is dat het apparaat tegen spatwater bestand is; het zegt niets over een straal water of een plek waar je handen nat worden.

Stapels en kabels

Tink waarschuwt voor drie dingen die op papier slim lijken maar volgens hen warmte veroorzaken. Een slimme stekker in een verlengsnoer dat in een stekkerdoos zit geeft drie extra contactovergangen achter elkaar, en daar merk je niets van aan de stekker zelf. Een opgerolde kabelhaspel is dezelfde fout in een andere vorm. En twee slimme stekkers achter elkaar is volgens hen helemaal geen goed idee, want bij een storing weet je nooit meer welke de last heeft laten vallen.

Voor de stekkerdoos zelf geldt een eigen grens. Volgens 123smart hebben goedkopere stekkerdozen een lagere limiet dan het stopcontact, soms 2.500 watt of minder, ook al zit er een 16 A-groep achter. Kijk daarom op het etiket van de doos, niet alleen naar die van de stekker.

Wat de energiemeter je oplevert

Een energiemeter is een verbruiksmeter in het apparaat. TP-Link schrijft over de P115 dat je het verbruik van apparaten registreert en dat je app een schatting van de energierekening maakt op basis van het energietarief dat je zelf invoert. De P115 zet het verbonden apparaat bovendien automatisch uit als het verbruik de ingestelde drempelwaarde overschrijdt.

Dat is het praktische verschil met de Hue Smart plug: Philips geeft daarvoor geen verbruiksmeter op. Wie wil weten wat zijn tv of zijn oplader op stand-by nu eigenlijk kost, kan met deze Tapo-modellen dat per apparaat zien in plaats van het te schatten.

Een stekker blijft wel een los contact. Wil je een apparaat aan vast zitten en volledig op de eigen stroomgroep, dan lees je onze vergelijking over een thuisbatterij met stekker of vast geïnstalleerd; daar staat waarom een vaste aansluiting en een schakelbare stekker niet hetzelfde zijn.